1.       Εισαγωγή

Η Ευρωπαϊκή Ένωση για την επίτευξη της πράσινης μετάβασης έχει διαμορφώσει ένα ευρύ νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο και εμπλουτίζεται συνεχώς. Έχει παρατηρηθεί ότι πλέον ο μέσος καταναλωτής επιδεικνύει περισσότερη περιβαλλοντική ευαισθησία προτιμώντας προϊόντα πιο φιλικά προς το περιβάλλον. Για τον λόγο αυτό, ορισμένες επιχειρήσεις προβάλλουν παραπλανητικούς οικολογικούς ισχυρισμούς με σκοπό να αποκομίσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και αυξημένα κέρδη.

Το 2024 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν την οδηγία (ΕΕ) 2024/825 (εφεξής η «Οδηγία») η οποία τροποποιεί τις οδηγίες 2005/29/ΕΚ (οδηγία σχετικά με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές) και 2011/83/ΕΕ (οδηγία σχετικά με τα δικαιώματα του καταναλωτή). Η Οδηγία αποσκοπεί στην προστασία των καταναλωτών από παραπλανητικούς περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς και παραπλανητικές πρακτικές που δημιουργούν ψευδή εικόνα περιβαλλοντικής υπευθυνότητας των επιχειρήσεων (greenwashing).

Στην Ελλάδα, η Οδηγία ενσωματώθηκε με τον ν. 5317/2026 (ΦΕΚ Α΄ 108/10.7.2026), ο οποίος τροποποίησε, μεταξύ άλλων, τον ν. 2251/1994 για την προστασία των καταναλωτών. Οι νέοι κανόνες της Οδηγίας εφαρμόζονται από την 27η Σεπτεμβρίου 2026.

Το πλαίσιο αφορά εμπορικές πρακτικές επιχειρήσεων προς καταναλωτές (B2C). Υποχρεωτικές εταιρικές γνωστοποιήσεις βιωσιμότητας δεν εμπίπτουν καθεαυτές στο πεδίο της Οδηγίας, αλλά πληροφορίες από αυτές μπορεί να υπαχθούν στους κανόνες όταν επαναχρησιμοποιούνται σε εθελοντική διαφήμιση ή άλλη εμπορική επικοινωνία προς καταναλωτές.

Διευκρινίζεται επίσης ότι η Οδηγία (ΕΕ) 2024/825 δεν πρέπει να συγχέεται με την προτεινόμενη Οδηγία για τους Περιβαλλοντικούς Ισχυρισμούς (Green Claims Directive), η οποία, κατά την ημερομηνία του παρόντος, παραμένει νομοθετική πρόταση και δεν αποτελεί ισχύον δίκαιο.

Οι επιπτώσεις για τον κλάδο της λιανικής πώλησης είναι σημαντικές. Οι λιανέμποροι πρέπει να γνωρίζουν ότι η οδηγία θα επηρεάσει ουσιωδώς από την 27η Σεπτεμβρίου 2026, ιδίως τα εξής πεδία:

• Την επικοινωνία προϊόντων (φυλλάδια, ετικέτες, διαφημίσεις, ιστοσελίδες, social media),
• Την εκπαίδευση του προσωπικού πωλήσεων,
• Τις συμβάσεις με προμηθευτές και τη διαχείριση της αλυσίδας εφοδιασμού,
• Τις online πλατφόρμες πωλήσεων (e-shops),
• Τα φυσικά καταστήματα και τα σημεία πώλησης.

Με το παρόν ενημερωτικό σημείωμα θα παρουσιαστούν τα κρίσιμα σημεία της οδηγίας και οι πρακτικές συνέπειες για τις επιχειρήσεις λιανικής πώλησης.

2.       Μέτρα για την πράσινη μετάβαση

Η Οδηγία επιδιώκει την πληρέστερη, ακριβέστερη και έγκαιρη ενημέρωση των καταναλωτών πριν από τη σύναψη σύμβασης, ενώ παράλληλα ενισχύει το πλαίσιο κατά των παραπλανητικών περιβαλλοντικών ισχυρισμών και των μη αξιόπιστων σημάτων βιωσιμότητας.

2.1.Ορισμός περιβαλλοντικού ισχυρισμού

Ως περιβαλλοντικός ισχυρισμός νοείται κάθε μήνυμα ή απεικόνιση η οποία δεν είναι υποχρεωτική βάσει του ενωσιακού ή του εθνικού δικαίου, σε οποιαδήποτε μορφή, συμπεριλαμβανομένων κειμένων, εικόνων, γραφικών ή συμβολικών αναπαραστάσεων, όπως ετικετών, εμπορικών ονομασιών, επωνυμιών εταιρειών ή ονομασιών προϊόντων, στο πλαίσιο εμπορικής ανακοίνωσης, και η οποία δηλώνει ή υπονοεί ότι ένα προϊόν, μια κατηγορία προϊόντος, ένα εμπορικό σήμα ή ένας έμπορος έχει θετικό ή μηδενικό αντίκτυπο στο περιβάλλον ή ότι βλάπτει λιγότερο το περιβάλλον σε σύγκριση με άλλα προϊόντα, κατηγορίες προϊόντων, εμπορικά σήματα ή εμπόρους, ή έχει βελτιώσει τον αντίκτυπό του με την πάροδο του χρόνου.

Αξίζει να σημειωθεί πως ο ισχυρισμός μπορεί να διατυπώνεται είτε γραπτώς είτε προφορικώς. Αυτό σημαίνει ότι και οι προφορικές δηλώσεις του προσωπικού πωλήσεων στο κατάστημα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.

Ο ορισμός του περιβαλλοντικού ισχυρισμού είναι ευρύς και μπορεί να καταλαμβάνει, ανάλογα με το συνολικό εμπορικό πλαίσιο, εμπορικές ονομασίες, επωνυμίες εταιρειών ή ονομασίες προϊόντων που δημιουργούν περιβαλλοντική εντύπωση. Η χρήση όρων ή χρωμάτων όπως «green» ή «blue» δεν συνιστά αυτομάτως περιβαλλοντικό ισχυρισμό· απαιτείται αξιολόγηση της συνολικής παρουσίασης και της αντίληψης του μέσου καταναλωτή.

Παράλληλα, οι νέοι κανόνες ενισχύουν την προστασία έναντι παραπλανητικών ισχυρισμών για κοινωνικά χαρακτηριστικά, όπως οι συνθήκες εργασίας, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ίση μεταχείριση και οι ίσες ευκαιρίες, κοινωνικές πρωτοβουλίες ή δεσμεύσεις, όπως η καλή μεταχείριση των ζώων. Τα σήματα βιωσιμότητας μπορεί να αφορούν περιβαλλοντικά ή/και κοινωνικά χαρακτηριστικά.

2.2.Απαγορευμένες πρακτικές περιβαλλοντικών ισχυρισμών

2.2.1.      Γενικοί περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί χωρίς απόδειξη

Απαγορεύονται οι γενικοί περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί όταν δεν μπορούν να αποδειχθούν αναγνωρισμένες εξαιρετικές περιβαλλοντικές επιδόσεις που σχετίζονται με τον ισχυρισμό.

Παραδείγματα ισχυρισμών ή παρουσιάσεων που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή στη λιανική:

• Γενικές φράσεις όπως «οικολογικό», «πράσινο», «ήπιο για το περιβάλλον», «φυσικό», «βιοαποδομήσιμο», «ενεργειακά αποδοτικό» χωρίς συγκεκριμένη απόδειξη,
• Εικόνες φύσης, φύλλα, σταγόνες νερού και συναφή οπτικά στοιχεία μπορούν, ανάλογα με τη συνολική παρουσίαση, να συνιστούν σιωπηρό περιβαλλοντικό ισχυρισμό και αξιολογούνται κατά περίπτωση,
• Η χρήση πράσινου ή μπλε χρώματος δεν απαγορεύεται καθαυτή· μπορεί όμως, σε συνδυασμό με διατύπωση ή άλλα στοιχεία παρουσίασης, να δημιουργεί παραπλανητική περιβαλλοντική εντύπωση.

Τι επιτρέπεται: Συγκεκριμένοι, αποδείξιμοι ισχυρισμοί (π.χ. «Κατασκευασμένο από 80% ανακυκλωμένο πλαστικό», εφόσον ο ισχυρισμός τεκμηριώνεται επαρκώς).

2.2.2.      Ισχυρισμοί που βασίζονται σε αντιστάθμιση εκπομπών αερίων θερμοκηπίου

Απαγορεύονται ρητά οι ισχυρισμοί για προϊόν, σύμφωνα με τους οποίους το προϊόν έχει ουδέτερο, μειωμένο ή θετικό αντίκτυπο στο περιβάλλον ως προς τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, όταν οι ισχυρισμοί αυτοί βασίζονται σε αντιστάθμιση εκπομπών (carbon offsetting), ιδίως εκτός της αλυσίδας αξίας του προϊόντος. Η απαγόρευση δεν καταλαμβάνει ισχυρισμούς που στηρίζονται σε πραγματικές και επαληθεύσιμες μειώσεις εκπομπών στο πραγματικό αποτύπωμα και στον κύκλο ζωής του ίδιου του προϊόντος, οι οποίοι όμως εξακολουθούν να πρέπει να είναι ακριβείς και επαρκώς τεκμηριωμένοι.

Παραδείγματα απαγορευμένων ισχυρισμών:

• «Κλιματικά ουδέτερο προϊόν»,
• «Πιστοποιημένα ουδέτερο σε CO₂»,
• «Με μειωμένο κλιματικό αντίκτυπο»,
• «Με μηδενικές καθαρές εκπομπές για το κλίμα»,
• «Carbon neutral».

Προσοχή: Η αγορά πιστοποιητικών carbon offsetting δεν αρκεί για να νομιμοποιήσει product-level claims τύπου «climate neutral». Η απαγόρευση δεν αποκλείει καθεαυτή τη διαφανή επικοινωνία επενδύσεων της επιχείρησης σε περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες ή έργα carbon credits ούτε εφαρμόζεται αυτομάτως σε εταιρικούς offsetting claims· οι τελευταίοι όμως εξακολουθούν να ελέγχονται με βάση τις γενικές διατάξεις περί παραπλανητικών εμπορικών πρακτικών.

2.2.3.      Περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί για μέρος του προϊόντος που παρουσιάζονται ως ισχυρισμοί για ολόκληρο το προϊόν

Απαγορεύεται η διατύπωση περιβαλλοντικού ισχυρισμού για ολόκληρο το προϊόν ή ολόκληρη την επιχείρηση, όταν αφορά μόνο συγκεκριμένη πτυχή του προϊόντος ή ειδική δραστηριότητα της επιχείρησης.

Παραδείγματα για τη λιανική:

• Απαγορεύεται: Πώληση ρούχου με ετικέτα «100% ανακυκλωμένο», όταν μόνο η συσκευασία είναι ανακυκλωμένη,
• Απαγορεύεται: Παρουσίαση ολόκληρης της αλυσίδας supermarket ως «οικολογική», όταν μόνο συγκεκριμένη σειρά προϊόντων έχει οικολογικά χαρακτηριστικά,
• Επιτρέπεται: «Συσκευασία από 100% ανακυκλωμένο χαρτόνι» (συγκεκριμένος ισχυρισμός για συγκεκριμένο στοιχείο).

2.2.4.      Ισχυρισμοί σχετικά με μελλοντική περιβαλλοντική επίδοση

Οι μελλοντικοί περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί (π.χ. δεσμεύσεις για κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2030) επιτρέπονται μόνο όταν υποστηρίζονται από:

• Σαφείς, αντικειμενικές, διαθέσιμες στο κοινό και επαληθεύσιμες δεσμεύσεις που καθορίζονται σε λεπτομερές και ρεαλιστικό σχέδιο εφαρμογής,
• Το σχέδιο εφαρμογής πρέπει να περιλαμβάνει μετρήσιμους και χρονικά προσδιορισμένους στόχους και άλλα σχετικά στοιχεία (όπως η κατανομή των πόρων),
• Τακτική επαλήθευση από ανεξάρτητο τρίτο εμπειρογνώμονα, τα πορίσματα του οποίου τίθενται στη διάθεση των καταναλωτών.

Παράδειγμα για τη λιανική: Εάν μια αλυσίδα λιανικής δηλώνει «Θα γίνουμε κλιματικά ουδέτεροι μέχρι το 2030», πρέπει να δημοσιεύσει λεπτομερές σχέδιο με συγκεκριμένους ενδιάμεσους στόχους, να το επαληθεύει τακτικά από ανεξάρτητο τρίτο εμπειρογνώμονα, και να δημοσιεύει τα πορίσματα.

2.2.5.      Παρουσίαση νομικών απαιτήσεων ως ιδιαίτερου χαρακτηριστικού

Απαγορεύεται η παρουσίαση των απαιτήσεων που επιβάλλει ο νόμος σε όλα τα προϊόντα της σχετικής κατηγορίας προϊόντων στην αγορά της Ένωσης ως ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της προσφοράς του εμπόρου.

Παραδείγματα:

• Απαγορεύεται: «Χωρίς CFC»[1],
• Απαγορεύεται: «Συμμορφώνεται με το REACH»[2],
• Επιτρέπεται: Αναφορά σε νομική απαίτηση που ισχύει μόνο για ορισμένα προϊόντα (π.χ. «Βιολογικό σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/848» – εφόσον μόνο ορισμένα προϊόντα φέρουν αυτό το χαρακτηριστικό).

• Επιπλέον, μπορεί να συνιστά παραπλανητική πρακτική, κατόπιν κατά περίπτωση αξιολόγησης, η διαφήμιση οφελών προς τον καταναλωτή που είναι ταυτόχρονα άσχετα και δεν απορρέουν από χαρακτηριστικό του προϊόντος ή της επιχείρησης (π.χ. εμφιαλωμένο νερό ως «χωρίς γλουτένη»).

2.2.6.      Σήματα βιωσιμότητας χωρίς πιστοποίηση

Απαγορεύεται η αναγραφή σήματος βιωσιμότητας το οποίο δεν βασίζεται σε σύστημα πιστοποίησης ή δεν έχει καθιερωθεί από δημόσιες αρχές.

Κρίσιμο για τη λιανική:

• Απαγορεύονται τα «αυτοδημιούργητα» σήματα της επιχείρησης (π.χ. ένα λογότυπο με φύλλο που δημιούργησε το τμήμα marketing),
• Επιτρέπεται η χρήση σημάτων βιωσιμότητας που έχουν καθιερωθεί από δημόσια αρχή ή βασίζονται σε «σύστημα πιστοποίησης» που πληροί τις προϋποθέσεις της Οδηγίας, ιδίως ως προς την ανεξάρτητη επαλήθευση από τρίτο μέρος, τη δημόσια διαθεσιμότητα των απαιτήσεων, την ανεξάρτητη παρακολούθηση και τους διαφανείς και δίκαιους όρους συμμετοχής. Το EU Ecolabel αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα σήματος που έχει καθιερωθεί σε επίπεδο ΕΕ. Για ιδιωτικά σήματα, όπως FSC, Fairtrade ή GOTS, απαιτείται έλεγχος ότι το συγκεκριμένο σύστημα πληροί τις απαιτήσεις της Οδηγίας.

Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο Q&A της Επιτροπής της 22ας Σεπτεμβρίου 2026, οποιοδήποτε σήμα βιωσιμότητας χρησιμοποιείται στην αγορά από τις 27 Σεπτεμβρίου 2026 πρέπει να συμμορφώνεται με τις νέες απαιτήσεις. Υφιστάμενα συστήματα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις πρέπει να προσαρμοστούν, διαφορετικά τα σχετικά σήματα πρέπει να αφαιρεθούν από τις εμπορικές ανακοινώσεις. Η Οδηγία δεν προβλέπει γενική μεταβατική περίοδο πέραν της ημερομηνίας αυτής, χωρίς αυτό να αναιρεί την αναλογική προσέγγιση επιβολής για πραγματικές περιπτώσεις old stock που αναφέρεται κατωτέρω.

2.3.Υποχρέωση παροχής πληροφοριών για συγκρίσεις

Όταν χρησιμοποιείται σύγκριση με βάση περιβαλλοντικά ή κοινωνικά χαρακτηριστικά, οι έμποροι πρέπει να παρέχουν στους καταναλωτές πληροφορίες σχετικά με:

• Τη μέθοδο σύγκρισης,
• Τα προϊόντα που αποτελούν το αντικείμενο της σύγκρισης και τους προμηθευτές των εν λόγω προϊόντων,
• Τα μέτρα που λαμβάνονται για την επικαιροποίηση των πληροφοριών.

Παράδειγμα για τη λιανική: Εάν ένα supermarket διαφημίζει «Το πιο οικολογικό απορρυπαντικό της αγοράς», πρέπει να εξηγεί με ποια κριτήρια έγινε η σύγκριση, με ποια προϊόντα συγκρίθηκε, και πώς επικαιροποιείται αυτή η αξιολόγηση.

3.       Απαγορευμένες πρακτικές πρόωρης αχρήστευσης

Η Οδηγία εισάγει ολοκληρωμένο πλαίσιο απαγόρευσης πρακτικών που συνδέονται με την πρόωρη αχρήστευση (planned obsolescence) των προϊόντων. Αυτό το κεφάλαιο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για καταστήματα ηλεκτρονικών, ηλεκτρικών συσκευών, smartphones, και τεχνολογικών προϊόντων.

3.1.Παρακράτηση πληροφοριών σχετικά με ενημερώσεις λογισμικού

Απαγορεύεται η παρακράτηση πληροφοριών από τον καταναλωτή σχετικά με το γεγονός ότι οι ενημερώσεις λογισμικού θα επηρεάσουν αρνητικά τη λειτουργία αγαθών με ψηφιακά στοιχεία ή τη χρήση ψηφιακού περιεχομένου ή ψηφιακών υπηρεσιών.

Παράδειγμα: Πώληση smartphone χωρίς να ενημερώσετε τον πελάτη ότι η επόμενη ενημέρωση λογισμικού θα επιβραδύνει τη συσκευή.

3.2.Παραπλανητική παρουσίαση ενημερώσεων λογισμικού

Απαγορεύεται η παρουσίαση ενημέρωσης λογισμικού ως αναγκαίας, όταν απλώς ενισχύει χαρακτηριστικά λειτουργικότητας.

Παράδειγμα: Ενημέρωση που παρουσιάζεται ως «κρίσιμη ενημέρωση ασφαλείας» ενώ απλά προσθέτει νέα χαρακτηριστικά.

3.3.Προϊόντα με χαρακτηριστικά περιορισμού ανθεκτικότητας

Απαγορεύεται κάθε εμπορική ανακοίνωση σε σχέση με αγαθό που περιέχει χαρακτηριστικό που εισάγεται για τον περιορισμό της ανθεκτικότητάς του, παρά το γεγονός ότι οι πληροφορίες σχετικά με το χαρακτηριστικό και τις επιπτώσεις του στην ανθεκτικότητα του αγαθού διατίθενται στον έμπορο.

Παράδειγμα: Πώληση εκτυπωτή που ο κατασκευαστής έχει προγραμματίσει να σταματά να λειτουργεί μετά από συγκεκριμένο αριθμό εκτυπώσεων, εάν ο έμπορος το γνωρίζει.

3.4.Ψευδείς ισχυρισμοί ανθεκτικότητας

Απαγορεύεται ο ψευδής ισχυρισμός ότι υπό κανονικές συνθήκες χρήσης ένα αγαθό έχει ορισμένη ανθεκτικότητα όσον αφορά τον χρόνο ή την ένταση χρήσης.

Παράδειγμα για τη λιανική: Διαφήμιση ηλεκτρικής συσκευής ως «Διάρκεια ζωής 10 χρόνια» χωρίς αντικειμενική βάση.

3.5.Ψευδείς ισχυρισμοί δυνατότητας επισκευής

Απαγορεύεται η παρουσίαση αγαθού με τον ισχυρισμό ότι είναι δυνατή η επισκευή του, όταν αυτή δεν είναι δυνατή.

Παράδειγμα: Πώληση laptop ως «επισκευάσιμο» όταν τα εξαρτήματά του είναι κολλημένα/συγκολλημένα και δεν μπορούν να αντικατασταθούν.

3.6.Πρόωρη αντικατάσταση αναλωσίμων

Απαγορεύεται η παρότρυνση του καταναλωτή να αντικαταστήσει ή να αναπληρώσει τα αναλώσιμα ενός αγαθού νωρίτερα απ’ όσο χρειάζεται για τεχνικούς λόγους.

Παράδειγμα για τη λιανική: Συστήματα εκτυπωτών που ειδοποιούν για αλλαγή μελανιού ενώ υπάρχει ακόμα επαρκές απόθεμα, ή προσωπικό που συστήνει αλλαγή φίλτρων νωρίτερα από όσο χρειάζεται.

3.7.Παρακράτηση πληροφοριών για υποβάθμιση λειτουργικότητας

Απαγορεύεται η παρακράτηση πληροφοριών σχετικά με την υποβάθμιση της λειτουργικότητας αγαθού όταν χρησιμοποιούνται αναλώσιμα, ανταλλακτικά ή εξαρτήματα που δεν προμηθεύονται από τον αρχικό παραγωγό, ή ψευδής ισχυρισμός ότι θα επέλθει τέτοια υποβάθμιση.

Παράδειγμα: Ισχυρισμός ότι η χρήση μη γνήσιων μελανιών θα καταστρέψει τον εκτυπωτή, όταν αυτό δεν ισχύει.

4.       Υποχρέωση ενημέρωσης καταναλωτή πριν τη σύναψη της σύμβασης

Ο έμπορος πρέπει να ενημερώσει τον καταναλωτή πριν τη σύναψη της σύμβασης πώλησης για τα κάτωθι. Οι υποχρεώσεις αυτές ισχύουν τόσο για φυσικά καταστήματα όσο και για e-shops.

4.1.Νόμιμη εγγύηση συμμόρφωσης

• Για την ύπαρξη νόμιμης εγγύησης συμμόρφωσης αγαθών και των κύριων στοιχείων της, συμπεριλαμβανομένης της ελάχιστης διετούς διάρκειας
• Εάν ο παραγωγός παρέχει εμπορική εγγύηση ως προς την ανθεκτικότητα που υπερβαίνει τα 2 έτη χωρίς κόστος, ο έμπορος πρέπει να το γνωστοποιεί στον καταναλωτή με χρήση εναρμονισμένου σήματος (βλ. ενότητα 5)

Πρακτική εφαρμογή στη λιανική:

• Ενημερωτικά φυλλάδια στα ταμεία
• Πινακίδες στα ράφια
• Σαφής αναφορά στις αποδείξεις
• Ενημέρωση από το προσωπικό πωλήσεων

4.2.Ψηφιακά προϊόντα και ενημερώσεις λογισμικού

Για αγαθά με ψηφιακά στοιχεία (π.χ. smartphones, smart TVs, wearables), ψηφιακό περιεχόμενο και ψηφιακές υπηρεσίες:

• Το ελάχιστο διάστημα κατά το οποίο ο πάροχος ή ο παραγωγός παρέχει δυνατότητα ενημέρωσης λογισμικού (όταν ο παραγωγός ή ο πάροχος καθιστά διαθέσιμες τις πληροφορίες στον έμπορο)
• Υπενθύμιση της ύπαρξης νόμιμης εγγύησης συμμόρφωσης για ψηφιακό περιεχόμενο και ψηφιακές υπηρεσίες

Παράδειγμα για τη λιανική: Κατά την πώληση smartphone, η ετικέτα/προσφορά πρέπει να αναφέρει: «Εγγυημένες ενημερώσεις λογισμικού για τουλάχιστον 3 χρόνια» (εάν αυτή είναι η πληροφορία από τον κατασκευαστή).

4.3.Δυνατότητα επισκευής

Όταν έχουν θεσπιστεί εναρμονισμένες απαιτήσεις σε επίπεδο ΕΕ για συγκεκριμένο προϊόν ή ομάδα προϊόντων, τη βαθμολογία δυνατότητας επισκευής (Repair Score) των αγαθών. Σύμφωνα με το Q&A της Επιτροπής, από 20 Ιουνίου 2025 τα νέα smartphones και tablets που τίθενται στην αγορά της ΕΕ φέρουν ενεργειακή ετικέτα η οποία περιλαμβάνει και repairability score. Όταν δεν εφαρμόζεται βαθμολογία επισκευασιμότητας και με την προϋπόθεση ότι ο παραγωγός θέτει τις σχετικές πληροφορίες στη διάθεση του εμπόρου:

• Πληροφορίες σχετικά με τη διαθεσιμότητα και το εκτιμώμενο κόστος και τη διαδικασία παραγγελίας ανταλλακτικών που απαιτούνται για την τήρηση της συμμόρφωσης των αγαθών,
• Τη διαθεσιμότητα οδηγιών επισκευής και συντήρησης,
• Τους περιορισμούς επισκευής.

Κρίσιμο για τη λιανική: Οι λιανέμποροι θα πρέπει να οργανώσουν συμβατικές και λειτουργικές ροές ώστε να λαμβάνουν από τους προμηθευτές/κατασκευαστές τις πληροφορίες που απαιτούνται και να τις καθιστούν διαθέσιμες στους καταναλωτές. Όπου η υποχρέωση εξαρτάται από πληροφορίες που ο παραγωγός θέτει στη διάθεση του εμπόρου, το Q&A διευκρινίζει ότι ο έμπορος δεν υποχρεούται γενικά να αναζητά ενεργητικά τις πληροφορίες σε ιστοσελίδες τρίτων· πρακτικά, όμως, η συμβατική συλλογή και επικαιροποίησή τους μειώνει τον κίνδυνο συμμόρφωσης.

4.4.Εξ αποστάσεως συμβάσεις (e-shops)

Οι προαναφερθείσες υποχρεώσεις εφαρμόζονται και στις συμβάσεις που καταρτίζονται εντός εμπορικού καταστήματος και σε αυτές που συνάπτονται εξ αποστάσεως.

Στις εξ αποστάσεως συμβάσεις, κατά περίπτωση, ενημέρωση σχετικά με τη δυνατότητα παράδοσης με φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο (όπως το ποδήλατο ή ηλεκτρικό όχημα παράδοσης, ομαδοποιημένη αποστολή).

Πρακτική εφαρμογή: Εάν το e-shop προσφέρει πράσινες επιλογές παράδοσης (π.χ. ηλεκτρικό van, συγκέντρωση παραγγελιών για μείωση διαδρομών), πρέπει να το αναφέρει στη σελίδα checkout πριν ο πελάτης ολοκληρώσει την παραγγελία.

5.       Εναρμονισμένο σήμα και εναρμονισμένη ανακοίνωση

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί πως προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές είναι καλά ενημερωμένοι και μπορούν να κατανοούν εύκολα τα δικαιώματά τους σε ολόκληρη την Ένωση, η Οδηγία προβλέπει τη δημιουργία εναρμονισμένου σήματος και εναρμονισμένης ανακοίνωσης, εύκολα αναγνωρίσιμα και κατανοητά για τους καταναλωτές, και εύχρηστα και εύκολα όσον αφορά την αναπαραγωγή τους για τους εμπόρους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025 τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1960, ο οποίος καθορίζει επακριβώς τον σχεδιασμό και το περιεχόμενο της εναρμονισμένης ανακοίνωσης και του εναρμονισμένου σήματος. Ο κανονισμός εφαρμόζεται από τις 27 Σεπτεμβρίου 2026.

5.1.Εναρμονισμένη Ανακοίνωση για τη Νόμιμη Εγγύηση Συμμόρφωσης

Η εναρμονισμένη ανακοίνωση είναι υποχρεωτική στο σημείο πώλησης, με σκοπό την ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τα δικαιώματά τους στο πλαίσιο της νόμιμης εγγύησης.

Χαρακτηριστικά της ανακοίνωσης:

• Υπενθυμίζει στους καταναλωτές τις συνήθεις καταστάσεις στις οποίες μπορούν να επικαλεστούν τα δικαιώματά τους και τα μέσα επανόρθωσης που έχουν στη διάθεσή τους σε περίπτωση μη συμμορφούμενων αγαθών.
• Περιλαμβάνει κωδικό QR που κατευθύνει τους καταναλωτές σε λεπτομερέστερες πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματά τους στη διαδικτυακή πύλη «Η Ευρώπη σου», παρέχοντας πρόσβαση στις δικτυακές πύλες των κρατών μελών όπου διατίθενται ειδικές ανά χώρα πληροφορίες.
• Αναφέρει ότι οι πωλητές και οι παραγωγοί μπορούν επιπλέον να προσφέρουν εμπορικές εγγυήσεις, συμπεριλαμβανομένης εμπορικής εγγύησης ανθεκτικότητας.

Σχεδιασμός του σήματος:

Τεχνικές προδιαγραφές για φυσικά καταστήματα:

• Για συμβάσεις, πλην των εξ αποστάσεως συμβάσεων που συνάπτονται μέσω διαδικτυακής διεπαφής, η εναρμονισμένη ανακοίνωση είναι είτε έγχρωμη (CMYK) είτε ασπρόμαυρη. Το ελάχιστο μέγεθος είναι A4, αλλά μπορεί να εκτυπωθεί σε μεγαλύτερες μορφές (A3, A2, A1).

Τεχνικές προδιαγραφές για e-shops:

• Για τις εξ αποστάσεως συμβάσεις που συνάπτονται μέσω διαδικτυακής διεπαφής, η εναρμονισμένη ανακοίνωση σχετικά με τη νόμιμη εγγύηση συμμόρφωσης είναι έγχρωμη (RGB).

Πρακτική εφαρμογή για Λιανεμπόρους:

• Η ανακοίνωση πρέπει να εμφανίζεται ευδιάκριτα στο σημείο πώλησης (π.χ. κοντά στα ταμεία, σε πίνακες ανακοινώσεων),
• Για φυσικά καταστήματα: Εκτύπωση σε A4 ή μεγαλύτερο μέγεθος, πλαστικοποιημένη για ανθεκτικότητα,
• Για e-shops: Ενσωμάτωση σε ειδική σελίδα “Δικαιώματα Καταναλωτών” ή στο footer της ιστοσελίδας.

5.2.Εναρμονισμένο Σήμα για την Εμπορική Εγγύηση Ανθεκτικότητας

Το εναρμονισμένο σήμα δεν αποτελεί το ίδιο εμπορική εγγύηση. Αποτελεί το τυποποιημένο μέσο ενημέρωσης για εθελοντική εμπορική εγγύηση ανθεκτικότητας που προσφέρει ο παραγωγός, χωρίς πρόσθετο κόστος, καλύπτει ολόκληρο το αγαθό και έχει διάρκεια μεγαλύτερη των δύο ετών.

Πότε εφαρμόζεται:

Όταν ένας παραγωγός προσφέρει εμπορική εγγύηση όσον αφορά την ανθεκτικότητα χωρίς πρόσθετο κόστος για συγκεκριμένο αγαθό, η οποία καλύπτει ολόκληρο το αγαθό και για διάστημα μεγαλύτερο των δύο ετών, και θέτει τις εν λόγω πληροφορίες στη διάθεση του εμπόρου, ο έμπορος που πωλεί το αγαθό πρέπει να ενημερώνει τους καταναλωτές σχετικά με την ύπαρξη και τη διάρκεια της εν λόγω εμπορικής εγγύησης, με χρήση του εναρμονισμένου σήματος.

Σχεδιασμός του σήματος:

Επεξεργάσιμα στοιχεία:

Οι έμποροι μπορούν να προσαρμόσουν:

• Τα γράμματα «XX» με την αντίστοιχη διάρκεια σε έτη (π.χ. 5, 10 έτη),
• Τις λέξεις «εμπορική ονομασία/εμπορικό σήμα» με το όνομα του παραγωγού,
• Τις λέξεις «αναγνωριστικό μοντέλου» με το συγκεκριμένο μοντέλο.

Τεχνικές προδιαγραφές για φυσικά καταστήματα:

• Ελάχιστο μέγεθος του σήματος: 95 x 100 mm,
• Το εναρμονισμένο σήμα είναι είτε έγχρωμο είτε ασπρόμαυρο,
• Μπορεί να εμφανίζεται σε ετικέτες προϊόντων, πινακίδες ραφιών, συσκευασίες.

Τεχνικές προδιαγραφές για e-shops:

• Για τις εξ αποστάσεως συμβάσεις που συνάπτονται μέσω διαδικτυακής διεπαφής, το εναρμονισμένο σήμα είναι έγχρωμο,
• Μπορεί να εμφανίζεται με τη χρήση ένθετου μορφότυπου (pop-up), με το σήμα να εμφανίζεται στο σύνολό του με την πρώτη επιλογή (κλικ) με το ποντίκι, την κύλιση του ποντικιού πάνω στην εικόνα, ή την πρώτη διεύρυνση σε οθόνη αφής.

Πρακτική εφαρμογή για Λιανεμπόρους:

1. Επικοινωνία με προμηθευτές: Οι λιανέμποροι πρέπει να ζητήσουν από τους κατασκευαστές/εισαγωγείς να τους ενημερώσουν ποια προϊόντα συνοδεύονται από εμπορική εγγύηση ανθεκτικότητας >2 ετών,
2. Προετοιμασία υλικού: Εκτύπωση του εναρμονισμένου σήματος σε αυτοκόλλητες ετικέτες ή ενσωμάτωσή του σε πινακίδες ραφιών,
3. Για e-shops: Προσθήκη του σήματος στις σελίδες προϊόντων που πληρούν τα κριτήρια, με δυνατότητα pop-up για περισσότερες πληροφορίες,
4. QR codes: Διασφάλιση ότι οι QR codes είναι σαρώσιμοι σε φυσικά καταστήματα υπό κανονικό φωτισμό.

6.       Μεταφορά Ευρωπαϊκών οδηγιών στην εσωτερική έννομη τάξη των Κρατών Μελών

Το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα τη νομοθεσία των κρατών μελών της και γίνεται μέρος της έννομης τάξης κάθε κράτους μέλους. Στην περίπτωση που εξετάζεται, οι νομοθετικές μεταβολές επέρχονται από παράγωγο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συγκεκριμένα την οδηγία (ΕΕ) 2024/825 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

Η Ελλάδα έχει πλέον ολοκληρώσει τη μεταφορά της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/825 με τον ν. 5317/2026 (ΦΕΚ Α΄ 108/10.7.2026). Το Μέρος Γ΄ του νόμου και ιδίως τα άρθρα 81 έως 89 τροποποιούν τον ν. 2251/1994 ως προς την προσυμβατική ενημέρωση, την εναρμονισμένη ανακοίνωση και το εναρμονισμένο σήμα, τους σχετικούς ορισμούς, τις παραπλανητικές πράξεις και παραλείψεις και τον κατάλογο των πρακτικών που απαγορεύονται υπό όλες τις περιστάσεις. Οι νέοι κανόνες εφαρμόζονται από την 27η Σεπτεμβρίου 2026. Συνεπώς, το πλαίσιο συμμόρφωσης στην Ελλάδα πρέπει πλέον να εξετάζεται με βάση τον ν. 2251/1994, όπως ισχύει μετά τον ν. 5317/2026, σε συνδυασμό με τις τροποποιημένες Οδηγίες 2005/29/ΕΚ και 2011/83/ΕΕ και τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1960.

Δεδομένης της έναρξης εφαρμογής στις 27 Σεπτεμβρίου 2026, οι επιχειρήσεις λιανικής θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει άμεσα την προσαρμογή των διαδικασιών τους, την εκπαίδευση προσωπικού, την αναθεώρηση υλικού marketing και συσκευασιών, καθώς και τους μηχανισμούς συλλογής και τεκμηρίωσης των απαιτούμενων πληροφοριών από προμηθευτές.

7.       Πρακτικές Συστάσεις για Λιανεμπόρους

7.1.Καθοδήγηση Ευρωπαϊκής Επιτροπής για Υφιστάμενα Προϊόντα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε στις 22 Σεπτεμβρίου 2026 επικαιροποιημένο έγγραφο Ερωτήσεων & Απαντήσεων για την εφαρμογή της Οδηγίας, το οποίο περιλαμβάνει ειδικές διευκρινίσεις για περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς, σήματα βιωσιμότητας, υφιστάμενα προϊόντα, repairability score και τις νέες υποχρεώσεις ενημέρωσης. Το ίδιο το Q&A διευκρινίζει ότι αποτυπώνει προκαταρκτικές απόψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής και δεν αποτελεί νομικά δεσμευτική ερμηνεία. Για υφιστάμενα προϊόντα, αναφέρονται πρακτικές διορθωτικές επιλογές, όπως κάλυψη ή διόρθωση ισχυρισμών με αυτοκόλλητα ή συμπληρωματική πληροφόρηση στο σημείο πώλησης, εφόσον είναι νομικά επιτρεπτές, σαφείς και κατάλληλες για τη συγκεκριμένη περίπτωση.

Τον Ιούνιο 2026 οι εθνικές αρχές του δικτύου Consumer Protection Cooperation (CPC) συμφώνησαν σε Common Understanding ειδικά για τις περιπτώσεις «old stock». Δεν θεσπίζεται grandfathering ή γενική εξαίρεση από τη συμμόρφωση μετά τις 27 Σεπτεμβρίου 2026. Ωστόσο, οι αρχές μπορούν να ακολουθούν σταδιακή και αναλογική προσέγγιση επιβολής όταν υπάρχουν πραγματικές και ειδικές μεταβατικές δυσχέρειες, λαμβάνοντας κατά περίπτωση υπόψη κύκλους συσκευασίας, όγκους αποθεμάτων, προγενέστερες παραγγελίες παραγωγής, εξαρτήσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας, διάρκεια ζωής και τεχνική δυνατότητα διορθωτικών μέτρων. Αναμένεται από τους εμπόρους να έχουν λάβει έγκαιρα, καλόπιστα, εύλογα και αναλογικά μέτρα συμμόρφωσης. Οι αρχές μπορούν επίσης να αποφεύγουν δυσανάλογα μέτρα, όπως καταστροφή ή ανάκληση προϊόντων, όταν αυτά συνεπάγονται υπερβολικό κόστος ή περιττή περιβαλλοντική επιβάρυνση.

7.2.Άμεσες Ενέργειες

Έλεγχος υφιστάμενων πρακτικών:

• Audit περιβαλλοντικών ισχυρισμών
  • Έλεγχος όλου του διαφημιστικού υλικού (έντυπο, digital, social media, ιστοσελίδα),
  • Έλεγχος ετικετών και συσκευασιών προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας,
  • Αφαίρεση ή διόρθωση γενικών ισχυρισμών τύπου «οικολογικό», «πράσινο», «φιλικό στο περιβάλλον»,
  • Αφαίρεση ή επανεξέταση product-level claims τύπου «carbon neutral» / «climate neutral» όταν βασίζονται σε αντιστάθμιση εκπομπών εκτός της αλυσίδας αξίας του προϊόντος· ξεχωριστός έλεγχος απαιτείται για claims που βασίζονται σε πραγματικές μειώσεις εκπομπών στον κύκλο ζωής του προϊόντος ή για εταιρική επικοινωνία σχετικά με περιβαλλοντικές επενδύσεις.
• Έλεγχος σημάτων
  • Κατάργηση αυτοδημιούργητων «πράσινων» σημάτων χωρίς πιστοποίηση,
  • Διατήρηση σημάτων που έχουν καθιερωθεί από δημόσια αρχή ή βασίζονται σε σύστημα πιστοποίησης που πληροί τις προϋποθέσεις της Οδηγίας, κατόπιν ελέγχου των όρων του συγκεκριμένου scheme.
• Συμβάσεις με προμηθευτές
  • Απαίτηση από κατασκευαστές/προμηθευτές:
    • Πληροφοριών για διάρκεια ενημερώσεων λογισμικού (ηλεκτρονικά προϊόντα),
    • Πληροφοριών επισκευασιμότητας και διαθεσιμότητας ανταλλακτικών,
    • Τεκμηρίωσης οποιουδήποτε περιβαλλοντικού ισχυρισμού.
  • Εισαγωγή ρητρών στα συμβόλαια για παροχή αυτών των πληροφοριών.

7.3.Προετοιμασία για εφαρμογή

Εκπαίδευση προσωπικού:

• Σεμινάρια για το προσωπικό πωλήσεων σχετικά με τις νέες υποχρεώσεις,
• Οδηγίες για αποφυγή προφορικών παραπλανητικών ισχυρισμών,
• Scripts απαντήσεων για συχνές ερωτήσεις καταναλωτών.

Ψηφιακή προσαρμογή (e-shops):

• Ενημέρωση σελίδων προϊόντων με πληροφορίες επισκευασιμότητας,
• Προσθήκη πληροφοριών για διάρκεια ενημερώσεων λογισμικού,
• Σαφής αναφορά φιλικών προς το περιβάλλον επιλογών παράδοσης στο checkout,
• Αναθεώρηση όρων χρήσης και πολιτικής εγγυήσεων.

Φυσικά καταστήματα:

• Σχεδιασμός νέων ετικετών/πινακίδων ραφιών με τις απαιτούμενες πληροφορίες,
• Προετοιμασία για εφαρμογή του εναρμονισμένου σήματος σύμφωνα με τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1960,
• QR codes για πρόσβαση σε λεπτομερείς πληροφορίες επισκευής.

Εφαρμογή εναρμονισμένης ανακοίνωσης και σήματος:

• Εκτύπωση υλικού:
  • Εναρμονισμένη ανακοίνωση: τουλάχιστον σε A4 και ευδιάκριτη σε κάθε σημείο πώλησης· η πλαστικοποίηση αποτελεί πρακτική επιλογή και όχι νομική απαίτηση,
  • Εναρμονισμένο σήμα: τήρηση ελάχιστου μεγέθους 95 x 100 mm και ευδιάκριτη σύνδεσή του με το συγκεκριμένο προϊόν που πληροί τα κριτήρια· η χρήση αυτοκόλλητης ετικέτας αποτελεί πρακτική επιλογή και όχι υποχρεωτικό μορφότυπο.
• Ενσωμάτωση στα e-shops:
  • Ευδιάκριτη εμφάνιση της εναρμονισμένης ανακοίνωσης ως γενική υπενθύμιση στον ιστότοπο του εμπόρου, με τρόπο που να είναι εύκολα ορατός πριν από τη σύναψη της σύμβασης,
  • Προσθήκη του εναρμονισμένου σήματος δίπλα στο συγκεκριμένο προϊόν όταν ο παραγωγός προσφέρει χωρίς πρόσθετο κόστος εμπορική εγγύηση ανθεκτικότητας που καλύπτει ολόκληρο το αγαθό, διαρκεί περισσότερο από δύο έτη και έχει θέσει τις σχετικές πληροφορίες στη διάθεση του εμπόρου,
  • Χρήση pop-up για πλήρη εμφάνιση του σήματος.
• Δοκιμή λειτουργικότητας QR codes: Πριν την τελική εφαρμογή, έλεγχος ότι οι QR codes λειτουργούν και κατευθύνουν στις σωστές σελίδες.

7.4.Διαχείριση κινδύνων

Από την 27η Σεπτεμβρίου 2026, οι περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί και τα σήματα βιωσιμότητας που εμφανίζονται σε υφιστάμενα προϊόντα πρέπει να συμμορφώνονται με τους νέους κανόνες. Για πραγματικές περιπτώσεις old stock, το CPC Common Understanding υποστηρίζει αναλογική και κατά περίπτωση προσέγγιση επιβολής. Εύλογες διορθωτικές ενέργειες μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση, να περιλαμβάνουν:

• Κάλυψη προβληματικών ισχυρισμών στη συσκευασία,
• Τοποθέτηση διορθωτικών αυτοκόλλητων,
• Ανάκληση υλικού marketing από τα σημεία πώλησης.

Αποφυγή κυρώσεων:

Στην Ελλάδα, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή ασκεί ελεγκτικές αρμοδιότητες στην αγορά. Παραβάσεις του ν. 2251/1994 μπορούν να ενεργοποιήσουν το κυρωτικό πλαίσιο του άρθρου 13α, ανάλογα με τη φύση και τις περιστάσεις της παράβασης. Για τον λόγο αυτό, η τεκμηρίωση των ενεργειών συμμόρφωσης έχει ιδιαίτερη σημασία.

• Τήρηση αρχείου τεκμηρίωσης για κάθε περιβαλλοντικό ισχυρισμό,
• Διασφάλιση ότι όλοι οι ισχυρισμοί είναι αντικειμενικά αποδείξιμοι,
• Προληπτική νομική επισκόπηση διαφημιστικών καμπανιών.
• Ειδικά για old stock: τήρηση αρχείου με όγκους αποθεμάτων, ημερομηνίες παραγωγής/παραγγελίας, κύκλους συσκευασίας, επικοινωνία με προμηθευτές και διορθωτικά μέτρα που εξετάστηκαν ή εφαρμόστηκαν, ώστε να αποδεικνύονται οι εύλογες και αναλογικές προσπάθειες συμμόρφωσης.

7.5.Μετατροπή σε ευκαιρία

Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα:

• Η έγκαιρη και πλήρης συμμόρφωση μπορεί να γίνει σημείο διαφοροποίησης,
• Επικοινωνία προς καταναλωτές: «Πλήρης διαφάνεια σύμφωνα με τα νέα ευρωπαϊκά πρότυπα»,
• Ενίσχυση φήμης και εμπιστοσύνης brand.

Βιώσιμη στρατηγική:

• Χρήση της οδηγίας ως ευκαιρίας για επανεξέταση της περιβαλλοντικής στρατηγικής,
• Επικέντρωση σε πραγματικά οικολογικά προϊόντα με τεκμηριωμένες επιδόσεις,
• Συνεργασία με πιστοποιημένους προμηθευτές.

8.       Συμπέρασμα

Τα νέα μέτρα για την πράσινη μετάβαση αυξάνουν σημαντικά τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων λιανικής πώλησης. Για τον λόγο αυτό, οι επιχειρήσεις του κλάδου θα πρέπει να κινηθούν εγκαίρως σε χαρτογράφηση περιβαλλοντικών ισχυρισμών, έλεγχο της τεκμηρίωσής τους, αναθεώρηση υλικού marketing και συσκευασιών, επικαιροποίηση συμβάσεων με προμηθευτές και εκπαίδευση προσωπικού. Η έγκαιρη προετοιμασία δεν περιορίζει μόνο τον κανονιστικό κίνδυνο, αλλά μπορεί να λειτουργήσει και ως στοιχείο ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.

Οι κύριες προκλήσεις:

• Αυστηρότερες απαιτήσεις για περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς,
• Απαγόρευση ευρέως διαδεδομένων πρακτικών (γενικοί ισχυρισμοί, carbon neutral claims),
• Νέες υποχρεώσεις ενημέρωσης (repair score όπου έχει θεσπιστεί εναρμονισμένη ενωσιακή απαίτηση, software updates, διαθεσιμότητα ανταλλακτικών),
• Ανάγκη συντονισμού με την αλυσίδα εφοδιασμού,
• Εκπαίδευση προσωπικού,
• Προσαρμογή υποδομών (φυσικών και ψηφιακών).

Οι ευκαιρίες:

• Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μέσω έγκαιρης συμμόρφωσης,
• Ενίσχυση εμπιστοσύνης καταναλωτών,
• Καλύτερη στόχευση σε περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένο κοινό,
• Αποφυγή κυρώσεων και δικαστικών διενέξεων,
• Πραγματική βελτίωση περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Η έγκαιρη και ολοκληρωμένη προετοιμασία δεν είναι απλά νομική υποχρέωση – είναι στρατηγική επιλογήπου μπορεί να καθορίσει τη θέση κάθε επιχείρησης λιανικής στην αγορά του μέλλοντος.

[1] Τα CFC απαγορεύονται ούτως ή άλλως από το νόμο

[2] Όλα τα προϊόντα πρέπει να συμμορφώνονται